CaiRang Floating Market Hub

Bánh Đúc Ngọt — Sắc Xanh Tím Dịu Mát Giữa Chợ Nổi

Trong những mâm bánh trái rộn ràng trên ghe ở Chợ nổi Cái Răng, lẫn cùng những loại bánh khác nhau, người ta còn dễ bắt gặp những miếng bánh trong veo, khi thì xanh mướt, khi thì tím nhẹ, rưới một lớp nước cốt dừa béo ngậy lên trên.

Đó là bánh đúc ngọt, hay còn gọi quen là bánh đúc lá dứa, lá cẩm, món bánh dân dã gắn liền với tuổi thơ của rất nhiều người miền Nam.

Bánh đúc ngọt, khác với bánh đúc mặn

Ở miền Nam, bánh đúc thường được chia thành hai loại: bánh đúc mặn ăn cùng thịt băm, tôm khô hoặc nước mắm chua ngọt, và bánh đúc ngọt ăn cùng nước cốt dừa, nước đường. Trong mâm quà sáng, quà xế trên ghe ở Cái Răng, loại thường gặp hơn vẫn là bánh đúc ngọt, với hai sắc màu đặc trưng: xanh từ lá dứa và tím từ lá cẩm.

Sắc xanh từ lá dứa, sắc tím từ lá cẩm

Để có màu xanh, người làm bánh dùng lá dứa tươi xay nhuyễn, lọc lấy nước cốt, vừa tạo màu vừa cho mùi thơm dịu rất đặc trưng. Còn với màu tím, lá cẩm được nấu kỹ trong nước sôi cho ra màu tím đậm, lọc bỏ xác lá, chỉ giữ lại phần nước để trộn vào bột. Phần nước cốt lá dứa hoặc lá cẩm được hòa cùng bột gạo, bột năng, một ít đường, muối, rồi nấu trên lửa nhỏ, khuấy đều tay đến khi bột sánh quánh lại như hồ. Có nơi còn đổ xen kẽ phần bột xanh và bột trắng (hoặc tím và trắng) vào khuôn để tạo ra những đường vân đẹp mắt, gọi là bánh đúc có gân. Sau khi đổ khuôn, bánh được hấp chín hoặc để nguội cho đông lại, rồi cắt thành từng miếng vuông vừa ăn.

Vị béo bùi, thơm gừng, ngọt thanh

Bánh đúc ngọt ngon nhất là khi ăn cùng nước cốt dừa nấu sánh nhẹ với chút muối, và nước đường thắng cùng vài lát gừng cho dậy mùi thơm ấm. Có nơi rắc thêm mè rang hoặc đậu phộng giã nhỏ lên trên. Cắn một miếng, cảm nhận được độ dẻo mềm, hơi dai nhẹ của bột, vị thanh ngọt hòa cùng vị béo ngậy của nước cốt dừa, thoảng chút thơm nồng của gừng. Dù là miếng bánh xanh lá dứa hay miếng bánh tím lá cẩm thì hương vị nền vẫn na ná nhau, chỉ khác nhau ở mùi thơm đặc trưng của từng loại lá.

Từ gian bếp quê đến mâm bánh trên ghe

Nguyên liệu làm bánh đúc ngọt không cầu kỳ, chỉ cần bột gạo, bột năng, lá dứa hoặc lá cẩm, nước cốt dừa và đường, những thứ quen thuộc trong gian bếp của hầu hết gia đình miền Tây. Cũng chính vì sự đơn giản đó mà món bánh này từ lâu đã trở thành quà vặt phổ biến, được bày bán ở chợ, trên các gánh hàng rong, và cả trong mâm bánh trái trên ghe ở Chợ nổi Cái Răng. Có ghe bán riêng từng phần đã rưới sẵn nước cốt dừa, có ghe để bánh nguyên khối hai màu xanh tím xen nhau, ai mua thì cắt ra ngay tại chỗ, kèm thêm chai nước cốt dừa nhỏ và bịch nước đường gừng để khách tự rưới theo ý thích.

Một miếng bánh, một khoảng tuổi thơ

Không nổi bật bằng những món bánh tạo hình cầu kỳ, bánh đúc ngọt vẫn giữ được chỗ đứng riêng trong lòng người miền Tây nhờ sự mộc mạc và quen thuộc của nó. Với nhiều người, chỉ cần nhìn thấy sắc xanh trong veo hoặc sắc tím dịu nhẹ, ngửi thấy mùi thơm thoảng của lá và nước cốt dừa, là đã nhớ ngay đến những buổi xế chiều ở nhà, khi mẹ hay bà mang về một bọc bánh đúc còn ấm từ chợ. Để rồi hôm nay, giữa nhịp sống hối hả, món bánh giản đơn ấy vẫn lặng lẽ có mặt trên những chiếc ghe nhỏ giữa sông nước Cái Răng, chờ ai đó tình cờ bắt gặp và gợi lại cả một khoảng trời thương nhớ.

Nguồn tham khảo

Daylambanh — Cách làm bánh đúc lá dứa thơm ngon chuẩn hương vị truyền thống
Điện máy XANH — Cách làm bánh đúc gân lá dứa
Luhanhvietnam — Bánh đúc lá dứa Cần Thơ, món ngon dân dã
Huyền Hà Shop — Cách lấy màu lá cẩm và bột lá cẩm nấu lên màu tím