CaiRang Floating Market Hub

Bánh Ít Miền Tây — Trong Vắt Như Giọt Nắng, Đậm Đà Như Tình Quê

Nếu ai đã từng ghé qua một phiên chợ nổi sáng sớm, giữa những tiếng ghe máy nổ rộn ràng và mùi khói bếp than quen thuộc, có lẽ sẽ không khó để bắt gặp những xâu bánh ít trắng trong vắt được xếp ngay ngắn trên mũi ghe.

Nhỏ nhắn, khiêm tốn, nhưng bánh ít miền Tây lại là thứ níu chân nhiều người đến mức họ phải ghé lại mua thêm lần nữa trước khi ghe cập bến.

Vỏ bánh trong suốt, nhân thấu ra ngoài

Điểm dễ nhận ra nhất của bánh ít miền Tây chính là lớp vỏ làm từ bột nếp pha nước tro tàu, sau khi hấp chín trở nên trong vắt đến mức nhìn thấu được phần nhân bên trong. Chính vì vậy người ta hay gọi là bánh ít trong, để phân biệt với các loại bánh ít khác có vỏ trắng đục hoặc bọc lá chuối. Bột nếp được nhào nhuyễn rồi bọc lấy phần nhân, nặn thành hình tròn hoặc hình bầu dục nhỏ vừa một miếng ăn, rồi đặt vào khuôn lá chuối hoặc để trên lá chuối hấp chín. Khi chín, vỏ bánh dẻo mềm, có độ dai vừa phải, không dính tay, ánh lên màu trong như thủy tinh mờ, trông rất bắt mắt dù không hề dùng đến phẩm màu hay bất kỳ chất tạo màu nào.

Nhân dừa đậu xanh, vị ngọt béo quen thuộc của miền sông nước

Phần nhân bánh ít miền Tây thường được làm từ đậu xanh đãi vỏ hấp chín, tán nhuyễn rồi xào cùng dừa nạo, đường và một ít muối trên lửa nhỏ đến khi hỗn hợp quyện lại, dẻo và thơm, không còn ướt. Vị nhân mang đặc trưng của ẩm thực miền Tây: béo ngậy từ dừa, ngọt dịu từ đường, bùi bùi từ đậu xanh, tất cả hòa lại thành một khối mềm mịn, đủ để cân bằng với lớp vỏ nếp dẻo bên ngoài. Ăn một cái bánh ít chỉ cần vài giây, nhưng cái vị ấy đọng lại khá lâu, đặc biệt là hậu vị ngọt nhẹ của dừa tan ra sau khi nuốt.

Bánh ít đen, người thân quen chưa chắc đã biết

Bên cạnh bánh ít trong quen thuộc, du khách sành ăn đôi khi sẽ hỏi thăm một biến thể ít phổ biến hơn là bánh ít đen, dù không phải đặc sản miền Tây Nam bộ, nhưng vẫn được một số ghe bày bán. Loại bánh này dùng vỏ bột nếp được pha thêm nước tro tàu với tỉ lệ cao hơn, hoặc trộn cùng mật mía, tạo ra màu nâu sậm đến gần đen đặc trưng.

Vỏ bánh ít đen dày hơn, dai hơn và có vị đậm hơn so với bánh ít trong, mang lại cảm giác no lâu hơn. Nhân bên trong vẫn là đậu xanh dừa truyền thống, nhưng đôi khi được làm ngọt hơn một chút để cân bằng với vị đậm của vỏ bánh.

Nhỏ mà không nhạt, giản dị mà không nhàm

Bánh ít miền Tây không cần đến lớp vỏ lá cầu kỳ hay hình thức bắt mắt để thu hút người mua. Cái trong vắt tự nhiên của vỏ bánh, cái béo bùi giản dị của nhân dừa đậu xanh, và cái dẻo mềm vừa phải của từng chiếc bánh nhỏ là đủ để người ta nhớ và tìm lại. Trên những chuyến ghe ngang qua chợ nổi Cái Răng, bánh ít thường được gói vào túi lá chuối hoặc xếp theo xâu, bán theo chục hoặc theo bó, giá bình dân, mua về ăn sáng hay nhâm nhi buổi chiều đều hợp. Một thứ bánh quê không ồn ào, nhưng lại là một trong những mảnh ghép không thể thiếu trong bức tranh ẩm thực dân gian của vùng đất sông nước này.

Nguồn tham khảo

Báo Cà Mau — Bánh ít, hồn quê sông nước miền Tây
Hương Sắc Miền Tây — Bánh ít miền Tây, thắm đượm tình quê
Báo Vĩnh Long — Tản văn chiếc bánh ít
Heritage Vietnam Airlines — Bánh ít lá gai, thức quà ngọt lành của đất miền Trung